Website toegankelijk maken: stappenplan voor ondernemers

Wat een toegankelijke website is

Toegankelijk betekent dat iedereen je site kan gebruiken, ook met een beperking. Denk aan iemand die slecht ziet en de tekst vergroot. Of aan iemand met een tremor die alleen het toetsenbord gebruikt, of die blind is en een schermlezer de pagina laat voorlezen. In Nederland leven meer dan 2 miljoen mensen met een beperking (Rijksoverheid, "Leven met een beperking").

Wat toegankelijk genoeg is, staat in WCAG: de internationale richtlijnen voor toegankelijke websites. Voor bedrijven is niveau AA de gangbare lat. In gewone taal komt dat onder meer hierop neer:

• Alles wat met de muis kan, lukt ook met alleen het toetsenbord. Je ziet steeds waar je bent.
• Tekst heeft genoeg contrast met de achtergrond en blijft leesbaar als je hem tot 200% vergroot.
• Een afbeelding die iets vertelt, heeft een beschrijving: de alt-tekst.
• Elk invulveld heeft een zichtbaar label, en een foutmelding zegt wat er mis is.
• Op een smal scherm hoef je niet opzij te scrollen om een zin of knop te bereiken.
• Een schermlezer kan voorlezen wat elke knop en elke link doet.

Dat is een greep uit de 55 succescriteria op niveau A en AA. Hoe de richtlijnen en de niveaus in elkaar zitten, lees je in wat WCAG is. Alle criteria in gewone taal staan in de WCAG 2.2 checklist.

Moet je website toegankelijk zijn?

Voor een deel van de bedrijven is het sinds 28 juni 2025 verplicht. Toen ging de European Accessibility Act in. Die geldt voor consumentgerichte diensten in zes sectoren: e-commerce, bankdiensten voor consumenten, elektronische communicatie, toegang tot audiovisuele media, e-books en personenvervoer. Verkoop je online aan consumenten, dan zit je in de eerste.

Een dienstverlenend microbedrijf, met minder dan 10 medewerkers en maximaal €2 miljoen jaaromzet of balanstotaal, is uitgezonderd. Verbonden of partnerondernemingen kunnen meetellen. Voor overheidsorganisaties geldt een eigen kader, het Besluit digitale toegankelijkheid overheid. Of de plicht voor jou geldt, zoek je in een paar vragen uit met val ik onder de EAA. Wie toezicht houdt en hoe hoog een boete kan zijn, staat in EAA-toezicht en boetes.

Val je er niet onder, dan is het nog steeds de moeite waard. Van de shoppers met een beperking klikt 69% weg bij een drempel (Click-Away Pound Survey 2019). Wie je bestelknop niet bereikt, koopt elders.

Het stappenplan in zes stappen

De volgorde is bewust. Je meet eerst, zodat je bouwer niet op gevoel begint. En je publiceert pas een verklaring als je weet wat er klopt.

Stap 1. Meet waar je staat

Begin bij de pagina's waar een klant iets doet: je homepage, een product- of dienstpagina, de winkelwagen en het contactformulier. Onze gratis scan meet tot 4 pagina's tegen WCAG 2.2 AA en is klaar in een minuut of twee. Hij leest de code en bedient de pagina daarna zelf: met de Tab-toets, op 320 pixels breed en bij 200% tekstvergroting.

Doe daarnaast een paar tests met de hand. Leg je muis weg en probeer met Tab een bestelling tot aan de betaalknop te brengen. Hoe die test en zeven andere gaan, lees je in website toegankelijkheid testen.

Stap 2. Bepaal wat eerst moet

Niet elke fout weegt even zwaar. Deze volgorde werkt in de praktijk:

1. Wat een bestelling of aanvraag blokkeert. Een knop die je met het toetsenbord niet bereikt, een veld zonder label, een cookiemelding waar je niet uit komt.
2. Wat in je thema of sjabloon zit. Een te lichte knopkleur of een weggehaalde focusrand staat op elke pagina, en één aanpassing lost hem overal op.
3. Wat per pagina terugkomt. Alt-teksten, linkteksten en koppen verdeel je over de tijd en doe je bij nieuwe inhoud meteen goed.

Daar keek de ACM ook naar. Bij de grootste webwinkels toetste ze of je met hulpapparatuur een bestelling kunt plaatsen. De uitkomst verscheen in maart 2026.

Stap 3. Geef je bouwer een duidelijke opdracht

Jij bent als ondernemer verantwoordelijk voor je site. Je bouwer voert het werk uit. Vaak staat toegankelijkheid niet in de afspraken, en dan blijft het liggen. Zet het er dus expliciet in, of je nu een bestaande site laat herstellen of een nieuwe toegankelijke website laat maken.

Werkt je shop op Shopify of WooCommerce? Dan komen veel fouten uit het thema of uit een app. Waar je ze per platform vindt, staat in Shopify en WooCommerce toegankelijk maken.

Stap 4. Loop na wat een scan niet ziet

Software vindt veel, maar niet alles. Van de 55 criteria op niveau A en AA kan onze scan bij 26 fouten of controlepunten vinden. De andere 29 vragen een mens. Past de alt-tekst bij de foto? Is een foutmelding te begrijpen? Lukt de checkout met een schermlezer? In de checklist staat per criterium wat je zelf nakijkt.

Moet je kunnen aantonen dat je voldoet, aan een opdrachtgever of in een aanbesteding, dan heb je een handmatige audit nodig. Wat die oplevert en waar de prijs van afhangt, lees je in wat kost een toegankelijkheidsaudit.

Stap 5. Publiceer een toegankelijkheidsverklaring

Valt je dienst onder de EAA, dan leg je uit hoe die aan de toegankelijkheidseisen voldoet. De ACM vraagt die verklaring op je website en in je app, en ook mondeling, bijvoorbeeld als geluidsfragment met de voorgelezen tekst. Het officiële register is alleen voor overheidsorganisaties. Kies eerlijk de status. Na alleen een scan is je site niet volledig onderzocht, en dat zet je er dan ook zo in. Je kunt je toegankelijkheidsverklaring gratis laten opstellen of eerst in het voorbeeld van een toegankelijkheidsverklaring kijken wat erin hoort.

Stap 6. Houd het bij

Een nieuw thema, een extra app in je checkout of een redesign kan in één keer nieuwe drempels opleveren. Scan opnieuw na elke grote wijziging, en in elk geval eens per jaar. Geef nieuwe productfoto's meteen een alt-tekst, en werk je verklaring bij zodra er iets verandert.

De fouten die het vaakst voorkomen

In ons eigen onderzoek scanden we de homepages van 259 Nederlandse webshops tegen WCAG 2.1 AA. Bij 97,3% vond de scan minstens één fout, gemiddeld 29,4 per homepage. Dit zijn de vijf fouten die het vaakst terugkwamen. Het percentage is het deel van de 259 shops waar de fout minstens één keer voorkwam.

1. Te weinig kleurcontrast 87,3%

   Gewone tekst heeft minstens 4,5:1 contrast met de achtergrond nodig, grote tekst 3:1. De kleurcontrast checker rekent een kleurpaar na en stelt een kleur voor die wel voldoet.

2. Link zonder bruikbare tekst 64,5%

   Vaak een icoon zonder naam, zoals een winkelmandje. Een schermlezer zegt dan alleen "link". Geef de link een naam die zegt waar hij heen gaat.

3. Ingesloten frame zonder naam 24,7%

   Vaak een chatvenster of een video van een andere partij. Een titel op het frame vertelt wat erin zit.

4. Afbeelding zonder alt-tekst 21,6%

   Beschrijf wat de klant op de foto moet zien. Zo schrijf je alt-tekst voor productfoto's, kleurstalen en banners.

5. Inzoomen geblokkeerd 18,5%

   Een instelling in de kop van de pagina verbiedt inzoomen op een telefoon. Dat is één regel code, die je bouwer aanpast.

Het is een automatische meting van alleen de homepage, en dus een ondergrens. De methode en alle cijfers staan in het onderzoek naar 259 Nederlandse webshops.

Waarom een overlay het niet oplost

Een overlay is een widget die je met één regel code op je site plakt. Er verschijnt een knopje met opties, zoals grotere letters of meer contrast. Maar de code eronder blijft zoals hij was. Een knop zonder label heeft na de installatie nog steeds geen label, en wie een schermlezer gebruikt, loopt tegen dezelfde fouten aan. Een toegankelijkheidsverklaring kun je er ook niet op baseren. Waarom zo'n widget je risico eerder vergroot, lees je in maakt een overlay je compliant.

Wat het kost

Meten kan gratis. De scan van eaachecker.nl kost niets en vraagt geen account. Het volledige rapport kost €149 excl. btw (€180,29 inclusief btw), eenmalig, met 14 dagen niet-goed-geld-terug. Daarin staan alle bevindingen op tot 8 pagina's. Bij elke vastgestelde fout zie je de code zoals hij nu is en zoals hij moet worden, met een oplosinstructie voor je bouwer. Het voorbeeldrapport staat volledig online.

Een handmatige audit kost meer, omdat een specialist alle criteria met de hand test. Daar staat tegenover dat je per criterium een oordeel krijgt. Wat aanbieders vragen, staat in de kosten van een toegankelijkheidsaudit. Daarnaast betaal je het herstel. Hoeveel uur je bouwer nodig heeft, hangt af van wat er gevonden wordt en waar het zit: een fout in het thema is één aanpassing, alt-teksten schrijf je per afbeelding. Laat je bouwer de bevindingen eerst inschatten voordat je een budget vastlegt.