De complete EAA-gids voor webshops

Wat is de European Accessibility Act?

De European Accessibility Act (EAA) is een Europese richtlijn die eist dat bepaalde producten en diensten toegankelijk zijn voor mensen met een beperking. Nederland heeft de richtlijn omgezet in nationale wetgeving, en sinds 28 juni 2025 is die wet van kracht. Dat is geen datum die nog moet komen — de verplichting geldt nu al, voor bedrijven die eronder vallen.

De wet komt voort uit een Europese richtlijn uit 2019 (Richtlijn (EU) 2019/882), die elke lidstaat moest omzetten in eigen nationale wetgeving. Die aanpak is bewust: in plaats van 27 losse nationale toegankelijkheidsregels ontstaat er één gedeelde ondergrens voor de Europese digitale markt. Verkoopt jouw webshop ook aan klanten in andere EU-landen, dan gelden daar vergelijkbare eisen — elk land via zijn eigen omzetting van dezelfde richtlijn.

Het doel van de wet is simpel: gelijke toegang tot digitale diensten voor iedereen. In Nederland leven meer dan 2 miljoen mensen met een vorm van beperking (bron: Rijksoverheid, "Leven met een beperking") — een aanzienlijke groep potentiële klanten die vandaag nog tegen drempels aanloopt op websites die niet aan de norm voldoen.

De EAA zelf beschrijft vooral het "dat": welke sectoren, welke bedrijven, welke termijnen. Voor het "wat" — wat een toegankelijke website concreet inhoudt — verwijst de wet naar een Europese ICT-toegankelijkheidsstandaard, EN 301 549, die op zijn beurt WCAG 2.1 op niveau AA als kern hanteert voor webcontent. In de praktijk draait toetsing dus om WCAG 2.1 AA — de standaard die verderop in deze gids per principe wordt uitgewerkt, met concrete webshop-voorbeelden.

E-commerce is in de wet niet als bijzaak opgenomen, maar als kernsector: onlineverkoop is bij uitstek een omgeving waar een toegankelijkheidsdrempel direct een aankoopbeslissing raakt. Een bezoeker die een formulier niet kan invullen of een knop niet kan bereiken, koopt simpelweg niet — dat maakt e-commerce zowel juridisch als commercieel een logische prioriteit binnen de wet.

Waarom is dit nu relevant, en niet "ergens volgend jaar"? Omdat er geen ingroeiperiode meer te wachten valt. Anders dan bij een aangekondigde belastingwijziging loopt de verplichting al sinds 28 juni 2025, en handhaving — zie het hoofdstuk over de ACM verderop — kan op elk moment beginnen met een simpel signaal of een klacht van een bezoeker.

Belangrijk om te onthouden: de EAA is niet de enige wet die WCAG 2.1 AA als meetlat gebruikt. De Webtoegankelijkheidsrichtlijn (WAD) gebruikt exact dezelfde technische norm, maar is gericht op de publieke sector — overheid, zorginstellingen, onderwijs. Een webshop valt onder de EAA, niet onder de WAD. Werk je zelf in de zorg of bij de overheid, lees dan onze gids voor zorg & overheid — het juridisch kader verschilt, de technische eisen niet.

Kort samengevat: EAA geldt voor het bedrijfsleven in zes sectoren waaronder e-commerce, met toezicht via ACM (e-commerce), AFM/DNB (financiële diensten) en IGJ (zorg) — elk voor hun eigen sector. WAD geldt voor overheid en publieke instellingen zoals zorgorganisaties, met een langer gevestigde praktijk van toegankelijkheidsverklaringen. Beide wetten vragen hetzelfde technische werk — WCAG 2.1 AA — maar spreken een ander type organisatie aan.

Voor wie geldt de EAA — en de microbedrijf-uitzondering

De EAA richt zich op zes sectoren waarin bedrijven digitale diensten aan consumenten leveren. E-commerce is daar één van, en staat niet als grijs gebied in de wet vermeld — het is een van de kernsectoren.

Kort wat elke sector inhoudt: e-commerce is onlineverkoop aan consumenten; bankdiensten omvat consumentenbankieren zoals internetbankieren en betaalapps; audiovisuele mediadiensten raakt platforms voor video-on-demand; elektronische communicatiediensten gaat over telefonie- en internetabonnementen; e-boeken en e-readers betreft digitale uitgeverijen en leesapparatuur; en personenvervoer raakt reisinformatie en ticketing voor trein, bus, vlucht en veerdienst. Deze gids gaat verder specifiek in op e-commerce, maar val je toevallig (ook) in een van de andere sectoren, dan gelden dezelfde WCAG 2.1 AA-eisen.

Voor webshops is de vraag daarmee simpel: verkoop je online aan consumenten? Dan is de eerste voorwaarde vervuld. De tweede voorwaarde is bedrijfsgrootte — en dat is waar de microbedrijf-uitzondering om de hoek komt kijken. Die uitzondering geldt alleen als beide drempels tegelijk onderschreden worden: minder dan 10 medewerkers én minder dan €2 miljoen jaaromzet.

Twee voorbeelden ter illustratie. Stel, webshop A heeft 6 medewerkers en een jaaromzet van €1,8 miljoen: beide drempels worden onderschreden, dus A is een microbedrijf en uitgezonderd. Webshop B heeft slechts 4 medewerkers maar draait €2,4 miljoen omzet: de omzetdrempel wordt overschreden, dus B is — ondanks het kleine team — gewoon in scope. Bedrijfsgrootte alleen zegt dus niet genoeg; beide criteria tellen mee.

Drie nuances die ondernemers vaak missen. Ten eerste: het platform waarop je draait is geen vrijstelling. Shopify of WooCommerce leveren de techniek, maar jouw theme, je eigen productfoto's, banners en geïnstalleerde apps bepalen de werkelijke toegankelijkheid — twee shops op hetzelfde platform kunnen totaal verschillend scoren. Ten tweede: ook als je nu als microbedrijf bent uitgezonderd, is vrijwillige naleving verstandig. Groei je over de drempel heen, dan sta je niet met een website die van scratch af aan moet worden aangepakt. Ten derde, vaak over het hoofd gezien: bij franchise- of groepsstructuren kan de vraag of jouw BV zelfstandig kwalificeert als microbedrijf genuanceerder liggen dan een simpele blik op de eigen jaarrekening. Twijfel je hierover, vraag dit na bij een jurist of accountant.

Ben je geen webshop maar een dienstverlener of actief in zorg/overheid? Lees dan EAA voor zakelijke dienstverleners of toegankelijkheid voor zorg & overheid (WAD) — de scope-vraag werkt daar net iets anders.

WCAG 2.1 AA per principe, met webshop-voorbeelden

WCAG 2.1 (Web Content Accessibility Guidelines) is opgebouwd rond vier principes, vaak afgekort tot POUR: waarneembaar, bedienbaar, begrijpelijk en robuust. Elk criterium binnen die principes heeft een niveau — A, AA of AAA. De EAA en de WAD eisen niveau AA, het middelste niveau: streng genoeg om een reëel verschil te maken, haalbaar genoeg om praktisch af te dwingen.

Hieronder de vier principes, telkens met de eisen die in de praktijk het vaakst spelen bij webshops.

Wat WCAG 2.1 AA níet van je vraagt. Niveau AA is niet hetzelfde als het strengste niveau AAA — je hoeft bijvoorbeeld geen gebarentaalvideo bij elke tekst en geen contrastverhouding van 7:1. Het vraagt ook niet om alle kleur uit je huisstijl te halen of je hele webshop van scratch af aan te herbouwen. In de praktijk zijn de meeste knelpunten gerichte, losse aanpassingen: een alt-tekst hier, een label daar, een contrastwaarde die iets donkerder moet. Dat maakt het behapbaar, ook voor een klein team.

Wat een scan wel vindt — en wat niet

Een geautomatiseerde scan met axe-core (de scanner-engine achter deze tool) draait in een echte browser en beoordeelt de pagina zoals een bezoeker die ook te zien krijgt. Dat is krachtig voor een specifieke groep WCAG-criteria, maar niet voor allemaal. Eerlijk gezegd vangt automatische tooling ruwweg een derde tot de helft van alle WCAG 2.1 AA-criteria — de rest vraagt een blik van een mens.

Wat automatisch betrouwbaar te detecteren is:

• Ontbrekende alt-teksten bij afbeeldingen (WCAG 1.1.1)
• Contrastverhoudingen die onder de norm zakken (WCAG 1.4.3)
• Formuliervelden zonder gekoppeld label (WCAG 1.3.1 / 4.1.2)
• Ontbrekende taalattributen of dubbele ID's in de HTML (WCAG 3.1.1 / 4.1.1)
• Knoppen en links zonder toegankelijke naam (WCAG 4.1.2)

Wat menselijke beoordeling vraagt:

• Of een alt-tekst inhoudelijk klopt, niet alleen aanwezig is
• Of de leesvolgorde voor een schermlezer logisch aanvoelt
• Of een foutmelding daadwerkelijk begrijpelijk is, niet slechts technisch "aanwezig"
• Of content die met het toetsenbord bereikbaar is, ook in een zinnige volgorde staat
• Video-ondertiteling: aanwezigheid is te checken, kwaliteit en synchronisatie niet

Daarom markeert het volledige rapport per bevinding of iets zeker is vastgesteld of waarschijnlijk handmatige verificatie vraagt. Dat onderscheid voorkomt een vals gevoel van volledige zekerheid — en dus ook het risico dat je een toegankelijkheidsverklaring publiceert die meer belooft dan je kunt waarmaken. Voor de meeste webshops is een combinatie van geautomatiseerde scans (snel, goedkoop, herhaalbaar) met incidentele handmatige steekproeven de meest praktische route naar aantoonbare naleving.

Vier concrete fixes: fout vs. correct

Abstracte principes worden pas nuttig als je weet hoe ze eruitzien in echte code. Hieronder vier veelvoorkomende webshop-problemen, telkens met de foute versie naast de correcte oplossing. Elk van deze vier is precies het soort bevinding dat in een volledig rapport terugkomt, inclusief de regel code die je bouwer moet aanpassen.

1. Alt-tekst bij productfoto's (WCAG 1.1.1)

Een lege of ontbrekende alt-tekst laat een schermlezer alleen de bestandsnaam of "afbeelding" voorlezen — geen idee welk product het is.

2. Icoon-knoppen zonder toegankelijke naam (WCAG 4.1.2)

Een prullenbak-icoon in de winkelwagen heeft voor ziende bezoekers een voor de hand liggende betekenis. Voor een schermlezer is het een naamloze, onbruikbare knop.

3. Contrast op een "sale"-badge (WCAG 1.4.3)

Een pastelkleurige achtergrond met witte tekst oogt vaak rustig in een designmockup, maar zakt geregeld onder de vereiste contrastverhouding van 4,5:1 voor normale tekst.

4. Foutmelding gekoppeld aan het formulierveld (WCAG 3.3.1)

Een rode rand rond een verkeerd ingevuld postcodeveld is voor kleurenblinde bezoekers onzichtbaar, en voor schermlezer-gebruikers volledig onopgemerkt.

Geen van deze vier fixes vraagt om een nieuw theme of een herbouw van je shop. Het zijn gerichte aanpassingen in bestaande templates — precies het soort werk dat een websitebouwer in een halve tot hele dag doorvoert als hij weet waar hij moet zoeken.

ACM-toezicht: wat er gebeurt als je niet voldoet

Voor e-commerce is de Autoriteit Consument & Markt (ACM) de toezichthouder op naleving van de EAA. Handhaving is geen geheim of onvoorspelbaar proces: het volgt doorgaans een vaste route.

Meestal begint het met een signaal — een klacht van een bezoeker, een steekproef, of een melding van een belangenorganisatie. Eén klacht van een klant is al genoeg om op de radar te komen. Daarna volgt typisch een waarschuwing met hersteltermijn: de ACM geeft je de kans om de geconstateerde problemen op te lossen voordat er sancties volgen. Blijft non-conformiteit bestaan, dan kan een boete volgen die kan oplopen tot €900.000 of 1% van de jaaromzet — het ACM-boetemaximum onder de Instellingswet ACM, wat hoger uitpakt.

Wat dit in de praktijk betekent voor een webshop: het risico zit niet primair in een plotselinge boete uit het niets, maar in wat er gebeurt ná een klacht of signaal. Kun je dan aantonen dat je actief bezig bent met naleving — een scanrapport, een roadmap, een gepubliceerde toegankelijkheidsverklaring — dan sta je aantoonbaar anders tegenover de toezichthouder dan een bedrijf dat nog nooit naar het onderwerp heeft gekeken.

Buiten e-commerce liggen de bevoegdheden anders belegd: de AFM en DNB houden toezicht op financiële dienstverleners, en de IGJ op zorgorganisaties. Voor een webshop blijft de ACM het aanspreekpunt, maar het onderstreept dat toegankelijkheidstoezicht in Nederland sectoraal is georganiseerd, niet centraal bij één instantie.

Praktisch advies: bewaar wat je doet. Een gedateerd scanrapport, een vastgelegde roadmap met deadlines, en een gepubliceerde toegankelijkheidsverklaring vormen samen een dossier dat aantoont dat toegankelijkheid serieus wordt opgepakt — nuttig bij elk contactmoment met een toezichthouder, van een informeel signaal tot een formeel onderzoek.

Waarom dit ook zonder ACM-bezoek loont

Handhaving is niet de enige reden om dit serieus te nemen. Uit de WebAIM Million 2025 — een jaarlijkse analyse van de homepages van de miljoen meest bezochte websites ter wereld — blijkt dat 94,8% van die homepages detecteerbare WCAG-fouten bevat, gemiddeld 51 per pagina. Ontoegankelijkheid is dus eerder regel dan uitzondering, wat betekent dat een aantoonbaar toegankelijke webshop zich in de praktijk onderscheidt van veel concurrenten.

Uit de Click-Away Pound Survey blijkt dat 69% van bezoekers met een beperking een website verlaat zodra ze een drempel tegenkomen — vaak zonder te klagen, ze gaan gewoon naar een concurrent. Dezelfde survey laat zien dat 86% liever iets meer betaalt op een website die wél toegankelijk is. Voor een webshop is dat een directe omzetvraag, los van elke wettelijke verplichting: hoeveel bezoekers haken nu al af voordat ze ooit bij de kassa komen?

Toegankelijkheid overlapt bovendien met kwaliteit die je toch al nastreeft. Beschrijvende alt-teksten, een logische koppenstructuur en semantische HTML zijn dezelfde signalen die zoekmachines gebruiken om je pagina's te begrijpen — een fix voor de een is vaak ook een fix voor de ander.

De toegankelijkheidsverklaring: wat moet erin?

Elk bedrijf dat onder de EAA valt, moet een toegankelijkheidsverklaring (ook wel conformiteitsverklaring genoemd) publiceren op zijn website. Dit is geen vrijblijvend keurmerk maar een verplicht onderdeel van naleving — vergelijkbaar met hoe overheidssites onder de WAD al langer een dergelijke verklaring publiceren.

De verklaring dient twee doelen tegelijk. Juridisch is het een vereiste waarmee je aantoont dat je de wet serieus neemt. Commercieel is het een vertrouwenssignaal: een klant die een duidelijke, eerlijke verklaring aantreft — inclusief eventuele bekende beperkingen — vertrouwt een webshop eerder dan een keurmerk zonder onderbouwing.

Een volledige verklaring bevat in elk geval:

• De mate waarin je website voldoet aan WCAG 2.1 niveau AA
• Bekende afwijkingen van de norm, met reden en — waar mogelijk — een tijdpad voor herstel
• Een concrete manier waarop bezoekers een toegankelijkheidsklacht kunnen indienen
• De datum waarop de verklaring is opgesteld en voor het laatst geactualiseerd

Wil je meteen aan de slag? Bekijk ons voorbeeld van een toegankelijkheidsverklaring — een kant-en-klare template om te kopiëren en invullen, met uitleg per onderdeel. Onze eigen verklaring van toegankelijkheid is een levend voorbeeld van hoe zo'n document eruitziet. In het volledige rapport (zie het stappenplan hieronder) krijg je een ingevulde conceptversie die is toegesneden op de daadwerkelijke bevindingen van jouw webshop, klaar om te publiceren of als startpunt voor je bouwer.

Een voorbeeldzin uit een verklaring kan er zo uitzien: "Deze website voldoet grotendeels aan WCAG 2.1 niveau AA. Bekende afwijking: sommige oudere productvideo's missen nog ondertiteling; dit wordt uiterlijk [datum] hersteld. Toegankelijkheidsklachten kunnen worden gemeld via [e-mailadres]." Kort, concreet, en eerlijk over wat nog niet klopt — dat laatste weegt zwaarder mee dan een verklaring die beweert nu al volledig te voldoen.

Werk de verklaring bij zodra er iets wezenlijks verandert: een redesign, een nieuw platform, of een hernieuwde scan die andere bevindingen oplevert. Een verklaring die jarenlang ongewijzigd blijft terwijl de site continu verandert, verliest haar geloofwaardigheid.

Wie is verantwoordelijk: jij of je websitebouwer?

Een vraag die bij bijna elk gesprek over de EAA terugkomt: wie is er nu eigenlijk verantwoordelijk als de site niet voldoet — de ondernemer die de webshop exploiteert, of de partij die hem heeft gebouwd? Het antwoord is ondubbelzinnig: de ondernemer is juridisch eindverantwoordelijk, ongeacht wie de code heeft geschreven of welk platform erachter zit. Een toezichthouder richt zich tot het bedrijf dat de dienst aan consumenten levert, niet tot de onderaannemer die het theme heeft gebouwd.

Dat betekent niet dat je bouwer geen rol speelt — integendeel. De bouwer voert de technische fixes uit: alt-teksten toevoegen, ARIA-labels correct zetten, contrastwaarden aanpassen. Maar de opdracht daartoe, en de eindverantwoordelijkheid als het niet gebeurt, ligt bij jou. Dat is precies waarom een rapport dat leesbaar is voor een niet-technische ondernemer én bruikbaar is voor een bouwer zo veel tijd bespaart: het overbrugt die twee werelden in één document, in plaats van dat jij zelf moet vertalen wat "voldoen aan WCAG 2.1 AA" concreet betekent.

Nog een nuance: apps en plug-ins van derden — een reviews-widget, een chatbot, een upsell-balk — tellen ook mee. Zet je zo'n app op je site, dan is de toegankelijkheid ervan onderdeel van jouw pagina zoals de bezoeker die ziet, ook als de leverancier van de app een ander bedrijf is.

Werk je met een extern bureau of freelance bouwer op contractbasis? Neem toegankelijkheid dan gewoon op in de overeenkomst — een expliciete eis dat opgeleverd werk aan WCAG 2.1 AA voldoet, voorkomt discussie achteraf over wiens fout een gemiste alt-tekst nu eigenlijk is.

Stappenplan: dit is de route

1. Gratis quickscan uitvoeren
   Vul je URL in en krijg binnen een minuut of twee een score, een risico-inschatting en drie voorbeeldbevindingen — zonder verplichtingen.
2. Prioriteer op juridisch risico
   Niet elke fout weegt even zwaar. Problemen in je checkout en formulieren raken de kern van de klantreis en wegen zwaarder dan een cosmetisch detail elders.
3. Volledig rapport aanschaffen
   Voor €149 eenmalig krijg je alle bevindingen uitgewerkt met code-voorbeelden, fix-tijdsindicaties en een roadmap in drie fasen — direct bruikbaar, met 14 dagen niet-goed-geld-terug.
4. Briefing doorsturen naar je websitebouwer
   Het rapport is geschreven om zonder verdere uitleg naar je bouwer te sturen. Die voert de fixes uit — wij analyseren, jij en je bouwer lossen op.
5. Toegankelijkheidsverklaring publiceren
   Gebruik de conceptversie uit je rapport, pas aan waar nodig, en zet hem live op je website.
6. Periodiek herscannen
   Na een grote redesign, een nieuw theme of uiterlijk na 6 maanden: herhaal de scan. Toegankelijkheid is geen eenmalig vinkje maar een lopende zaak.

Realistisch gezien doorloop je deze route in dagen, niet maanden: de scan is direct, het rapport staat binnen enkele minuten in je mailbox, en de meeste fixes zijn — zoals eerder beschreven — met een halve tot hele dag bouwerswerk te verhelpen. De langste stap is meestal niet het technische werk zelf, maar het inplannen ervan bij je bouwer.

Veelgemaakte fouten in webshops

1. Productfoto's zonder alt-tekst
   De meest voorkomende fout. Bezoekers met een schermlezer horen "afbeelding" — zonder te weten wélk product ze bekijken. Direct WCAG 1.1.1, en vrijwel altijd in bulk op te lossen.
2. Icoon-knoppen in winkelwagen en checkout zonder label
   Het prullenbakje, de plus/min voor aantallen, het kruisje — voor schermlezer-gebruikers naamloze knoppen. Dit raakt het afrekenen zelf en weegt daarom juridisch zwaar.
3. Te laag kleurcontrast op prijzen, badges en actielabels
   Lichtgrijze prijzen, witte tekst op pastelkleurige "sale"-badges. Onder de contrastnorm van 4,5:1 is dat voor slechtziende bezoekers — en iedereen in fel zonlicht — onleesbaar.
4. Formuliervalidatie die alleen met kleur communiceert
   Een rood randje om een verkeerd ingevuld veld, zonder tekstuele foutmelding. Kleurenblinde klanten zien niet wat er mis is en haken af — midden in jouw checkout.
5. Focus-indicatoren uitgezet door het theme
   Veel themes verwijderen de outline "omdat het lelijk is". Wie met het toetsenbord navigeert, is daarmee letterlijk de weg kwijt in je shop.
6. Koppenstructuur die de logica niet volgt
   Van een H1 direct naar een H4 omdat dat er in het theme "mooier" uitzag. Schermlezers navigeren op koppen; een gebroken structuur maakt productpagina's onnavigeerbaar.
7. Maattabellen en informatie als afbeelding in plaats van tekst
   Een screenshot van een maattabel oogt netjes, maar is voor een schermlezer onzichtbaar en niet te vergroten. Dezelfde informatie als HTML-tabel lost beide problemen tegelijk op.
8. Productvideo's zonder ondertiteling of tekstalternatief
   Unboxing- of demonstratievideo's die alleen als bewegend beeld bestaan, sluiten dove en slechthorende bezoekers uit — en zijn meteen ook slechter vindbaar voor zoekmachines.
9. PDF's en documenten die niet met een schermlezer te lezen zijn
   Facturen, retourformulieren of maattabellen als gescande PDF zonder tekstlaag zijn voor schermlezer-gebruikers volledig ontoegankelijk. Een PDF gemaakt vanuit een tekstverwerker met correcte koppen is meestal al een grote verbetering.
10. Ontbrekende "skip to content"-link
    Zonder een link om het menu over te slaan moet een toetsenbordgebruiker op élke pagina eerst door de hele navigatie tabben voordat hij bij de content is — een kleine toevoeging die vooral bij een uitgebreid menu veel scheelt.
11. Linkteksten die niets zeggen, zoals "klik hier" of "lees meer"
    Schermlezer-gebruikers laten zich vaak een lijst van alle links op een pagina voorlezen, los van de omliggende zin. Tien keer "lees meer" naast elkaar is dan volledig betekenisloos — een linktekst moet op zichzelf duidelijk maken waar hij naartoe leidt.
12. Lay-out breekt zodra een bezoeker de tekst vergroot
    Sommige templates zijn zo strak vastgezet dat tekst bij 200% zoom over knoppen heen schuift of wordt afgekapt. Slechtziende bezoekers die inzoomen, komen dan alsnog vast te zitten.

Veelgestelde vragen

Kernpunten om te onthouden

• De EAA is sinds 28 juni 2025 van kracht — geen toekomstige deadline, maar een lopende verplichting.
• E-commerce is een van zes EAA-sectoren; de microbedrijf-uitzondering geldt alleen bij minder dan 10 medewerkers én minder dan €2 miljoen jaaromzet, tegelijk.
• De technische norm is WCAG 2.1 niveau AA, opgebouwd uit vier principes: waarneembaar, bedienbaar, begrijpelijk en robuust.
• Een geautomatiseerde scan vindt ruwweg een derde tot de helft van alle criteria; de rest vraagt handmatige verificatie.
• De ACM houdt toezicht op e-commerce; boetes kunnen oplopen tot €900.000 of 1% van de jaaromzet.
• Elk in-scope bedrijf publiceert een toegankelijkheidsverklaring met bekende afwijkingen en een klachtenprocedure.
• De ondernemer is juridisch eindverantwoordelijk; de websitebouwer voert de technische fixes uit.
• De meeste gevonden fouten zijn met een halve tot hele dag bouwerswerk op te lossen.