Wat is WCAG? De richtlijnen en niveaus uitgelegd

Wat WCAG betekent

WCAG staat voor Web Content Accessibility Guidelines. In de geautoriseerde Nederlandse vertaling heten ze de Richtlijnen voor Toegankelijkheid van Webcontent. Ze komen van W3C, het World Wide Web Consortium dat technische standaarden voor het web opstelt, en worden geschreven binnen het Web Accessibility Initiative. Iedereen kan ze gratis lezen op w3.org.

WCAG is in lagen opgebouwd. Bovenaan staan de vier principes. Daaronder vallen dertien richtlijnen, en die zijn uitgewerkt in succescriteria: eisen die je kunt toetsen, zoals "tekst heeft een contrast van minstens 4,5:1". Alleen de succescriteria toets je. Principes en richtlijnen geven de richting.

Elk succescriterium heeft een nummer en een niveau. Neem 1.4.3: principe 1, richtlijn 4, criterium 3. Dat nummer zie je terug in elk toetsrapport, ook in het onze. Naast de norm publiceert W3C per criterium uitleg en voorbeeldtechnieken. Die zijn geen eis, maar je bouwer heeft er veel aan.

De vier principes

Elk principe gaat over één kant van je site. Rechts staat hoeveel succescriteria er in WCAG 2.2 op niveau A en AA onder vallen.

1. 1. Waarneembaar 20 criteria

   Kan iedereen de inhoud waarnemen, ook zonder te zien of te horen? Wat je met je ogen of oren meekrijgt, moet er ook in een andere vorm zijn. In een webshop gaat het om productfoto's met alt-tekst, prijzen met genoeg contrast en ondertiteling bij een video.

2. 2. Bedienbaar 20 criteria

   Alles werkt zonder muis en zonder tijdsdruk, en je ziet steeds waar je bent.

3. 3. Begrijpelijk 13 criteria

   Denk aan een foutmelding in de checkout die het veld noemt dat niet klopt en zegt hoe het wel moet. Verder gaat het over leesbare taal en over een site die doet wat de bezoeker verwacht.

4. 4. Robuust 2 criteria

   Kunnen hulpmiddelen zoals een schermlezer met je code overweg? Een plusknop bij het aantal zonder naam leest een schermlezer voor als "knop", en dan weet een blinde klant niet wat hij doet.

Robuust telt in 2.2 nog maar twee criteria op A en AA, sinds 4.1.1 Parsen is geschrapt. Per principe uitgeschreven, criterium voor criterium, vind je alles in de WCAG 2.2 checklist. Die volgt dezelfde indeling.

De niveaus A, AA en AAA

Elk succescriterium hoort bij een van drie niveaus. Ze stapelen: wie AA wil halen, voldoet aan alle criteria van A én van AA.

Niveau A, het minimum

Zonder deze criteria is een site voor sommige bezoekers onbruikbaar. Een knop die je met het toetsenbord niet bereikt valt hieronder, net als een afbeelding zonder tekstalternatief of geluid dat vanzelf start en niet te stoppen is.

Niveau AA, de gangbare lat

Dit niveau vraagt de ACM van webshops. De Europese norm EN 301 549 neemt de criteria op A en AA over. Op dit niveau horen onder meer:

• contrast van minstens 4,5:1 voor gewone tekst (1.4.3);
• tekst die je tot 200% vergroot zonder dat er iets wegvalt (1.4.4);
• een pagina die op 320 pixels breed werkt zonder opzij te scrollen (1.4.10);
• een zichtbare focus bij bediening met het toetsenbord (2.4.7);
• klikdoelen van minstens 24 bij 24 pixels, nieuw in 2.2 (2.5.8).

Niveau AAA, het hoogste

AAA vraagt bijvoorbeeld een contrast van 7:1 of gebarentaal bij video. W3C raadt zelf af om AAA als eis voor een hele site te stellen, omdat sommige inhoud niet aan alle AAA-criteria kan voldoen. AAA is geen eis onder de EAA.

Wanneer een pagina AA haalt

WCAG stelt er zelf voorwaarden aan. De belangrijkste: de pagina voldoet als geheel, een stuk weglaten mag niet. En hoort de pagina bij een proces, zoals de stappen van winkelwagen tot betaling, dan moet elke stap voldoen. Eén ontoegankelijke betaalstap betekent dus dat de hele bestelroute niet voldoet.

De versies: 2.0, 2.1, 2.2 en 3.0

W3C stelde WCAG 2.0 vast in december 2008. Versie 2.1 volgde in juni 2018 met 17 nieuwe criteria, vooral voor gebruik op mobiel, voor slechtziende bezoekers en voor mensen met een cognitieve beperking (W3C, What's New in WCAG 2.1). WCAG 2.2 is van 5 oktober 2023. Die voegt negen criteria toe, waarvan zes op niveau A en AA, en schrapt 4.1.1 Parsen.

Elke versie bouwt voort op de vorige. Wie WCAG 2.2 AA haalt, voldoet daarmee ook aan WCAG 2.1 AA. Wat er in 2.2 bijkwam en wat dat in een webshop betekent, lees je in WCAG 2.2 vs 2.1.

WCAG 3.0 is nog in ontwikkeling. W3C publiceert er werkversies van, met een andere opbouw dan 2.x (W3C, WCAG 3 Introduction). Het is geen vastgestelde norm, en geen wet of Europese norm verwijst ernaar. Toets voorlopig dus tegen 2.1 of 2.2.

Wat de wet vraagt

WCAG is zelf geen wet. De richtlijnen krijgen juridisch gewicht doordat regels ernaar verwijzen, en in Europa loopt dat via de norm EN 301 549. Het hoofdstuk over het web in die norm neemt de succescriteria van WCAG op niveau A en AA één op één over.

Voor bedrijven geldt sinds 28 juni 2025 de European Accessibility Act. De EAA zelf noemt geen WCAG-versie. De techniek laat ze over aan Europese normen; voor websites is dat EN 301 549, maar onder de EAA is daarvan nog geen versie formeel aangewezen. De ACM noemt voor webshops nu WCAG 2.1 AA en kondigt WCAG 2.2 AA aan in de loop van 2026 (ACM, toegankelijkheid van e-handelsdiensten). Wie bouwt op 2.2 AA, zit onder beide versies goed.

Overheidsinstanties en bepaalde publiekrechtelijke instellingen vallen onder het Besluit digitale toegankelijkheid overheid. Voor overheidssites geldt formeel versie 3.2.1 van EN 301 549 uit 2021, en die verwijst naar WCAG 2.1 AA.

Of de EAA voor jouw bedrijf geldt, zoek je uit met val ik onder de EAA. Wie toezicht houdt, staat in EAA-toezicht en boetes. Dit is geen juridisch advies.

Zo toets je of je site voldoet

Er zijn drie manieren, en ze vullen elkaar aan.

• Een automatische scan. Software toetst de code en vindt snel veel fouten. Onze scan bedient de pagina daarnaast zelf, met Tab, op 320 pixels breed en bij 200% vergroting. Van de 55 criteria op A en AA kan hij bij 26 fouten of controlepunten vinden.
• Zelf testen. Met een toetsenbord, de zoomknop van je browser en een schermlezer kom je een heel eind. De acht tests om zelf je website te testen vragen geen technische kennis, en voor je kleuren is er de kleurcontrast checker.
• Een handmatige audit. Een specialist test een steekproef van pagina's op alle criteria, volgens WCAG-EM, de evaluatiemethode van W3C. Alleen zo krijg je per criterium een oordeel. Lees wat een toegankelijkheidsaudit kost.

Een score van 100 betekent dat de scan niets vond. Het bewijst niet dat je site aan WCAG voldoet. Wil je weten hoe je van meten naar een toegankelijke site komt, lees dan het stappenplan om je website toegankelijk te maken.